Kamera wewnątrzustna: do czego służy i jak ją wybrać?

Kamera wewnątrzustna, nazywana też kamerą stomatologiczną, to ręczne urządzenie pokazujące na ekranie powiększony obraz zęba i jamy ustnej. Lekarz pokazuje go pacjentowi i zapisuje w dokumentacji jako zdjęcie lub film. VistaCam iX HD robi zdjęcia wewnątrzustne, zewnątrzustne i makro oraz przesyła obraz na żywo w tej samej rozdzielczości HD (karta produktu).

Gabinet wykorzystuje kamerę do trzech rzeczy:

• pokazuje pacjentowi to, co widzi lekarz, żeby łatwiej zrozumiał potrzebę leczenia (według karty VistaCam iX HD);
• dokumentuje stan zęba przed leczeniem i po nim jako zdjęcia i filmy;
• wspiera diagnostykę wizualną, czyli z głowicą Proof wskazuje próchnicę i kamień nazębny, a z głowicą Proxi próchnicę powierzchni stycznych.

Wśród sześciu pozycji podstawowych z przewodnika po wyposażeniu gabinetu stomatologicznego kamery nie ma. Gabinet dokupuje ją wtedy, gdy chce omawiać plan leczenia na ekranie albo prowadzić dokumentację zdjęciową.

Od skanera wewnątrzustnego i zdjęcia RTG kamera wewnątrzustna różni się zakresem obrazu: rejestruje głównie powierzchnię zęba (głowica Proxi prześwietla też szkliwo podczerwienią), więc nie zastępuje ani skanera tworzącego model 3D, ani zdjęcia RTG pokazującego struktury pod powierzchnią. Wszystkie trzy urządzenia pokazują ząb na ekranie, ale każde rejestruje co innego. Tabela porównuje zakres obrazu każdego z trzech urządzeń.

Skaner opisuje osobny artykuł o skanerze wewnątrzustnym.

Głowice wymienne zmieniają funkcję kamery VistaCam iX HD: Cam daje obraz, Proof wskazuje próchnicę na powierzchniach gładkich lub zgryzowych, a Proxi na powierzchniach stycznych. Wymieniasz je na tej samej rękojeści. Tabela podaje opisy głowic z karty produktu oraz z broszury producenta.

Filtry próchnicy i płytki nazębnej pokazują według karty aktywność próchniczą skalą kolorów i oceną liczbową w programie do przetwarzania obrazu Dürr Dental. Opis działania pochodzi z broszury o starszej kamerze VistaCam iX. Karta VistaCam iX HD nie opisuje zasady działania głowic.

Z głowicą Proof lub Proxi kamera wewnątrzustna pomaga wykryć i pokazać zmianę próchnicową, ale rozpoznania nie rozstrzyga. Zdjęcia RTG nie zastępuje tam, gdzie lekarz potrzebuje obrazu struktur pod powierzchnią. O rozpoznaniu i leczeniu decyduje lekarz, a wynik z głowicy jest dla niego wskazówką do dalszego badania.

Fluorescencję w starszej kamerze VistaProof opisuje metaanaliza (Iranzo-Cortés i wsp., 2020). Z 27 włączonych badań 14 oceniało VistaProof, a odniesieniem było badanie histologiczne zmian sięgających zębiny. Łączna czułość wyniosła 0,81 (przedział ufności od 0,68 do 0,90), swoistość 0,75 (od 0,62 do 0,85). Mówiąc prościej: na każde 100 zmian sięgających zębiny kamera wskazywała około 81, a na każde 100 powierzchni bez takiej zmiany około 25 błędnie oceniała jako zmienione. Autorzy oceniają skuteczność w rozpoznawaniu zmian sięgających zębiny, jeszcze bez ubytku, jako umiarkowaną (w streszczeniu: umiarkowaną do wysokiej) i zalecają traktować kamerę jako uzupełnienie badania wzrokowego. Rozrzut wyników między badaniami był duży. Liczby dotyczą VistaProof, nie VistaCam iX HD, więc na ten model ich nie przenosimy.

Dla głowicy Proxi w kamerze VistaCam iX HD jest badanie kliniczne (Edrees i wsp., 2023): 36 dorosłych, 102 powierzchnie styczne zębów tylnych, porównanie ze zdjęciem zgryzowo-skrzydłowym. Przy zdjęciu jako odniesieniu czułość wyniosła 100 procent, a swoistość 40 procent, ale zdjęcie uznało za zdrowe tylko 5 z 102 powierzchni, więc swoistość opiera się na bardzo małej próbie. Kamera zakwalifikowała 57 powierzchni jako zmiany w szkliwie, a zdjęcie 46. Zmiany w zębinie wskazała na 43 powierzchniach, a zdjęcie na 51. Rozkład ocen kamery nie różnił się istotnie statystycznie od rozkładu ocen zdjęcia (p = 0,132), ale od oceny wzrokowej według ICDAS-II różnił się już istotnie (p = 0,011). Autorzy nazywają metodę obiecującą i wolną od promieniowania. Niską swoistość tłumaczą fałszywie dodatnimi wynikami, na które mogą wpływać grubość szkliwa lub przebarwienia. Badanie objęło jeden ośrodek i nie miało odniesienia histologicznego.

Zdjęcia rentgenowskie czujnikiem RVG albo płytką pamięciową opisuje artykuł o radiografii cyfrowej.

Wybierając kamerę wewnątrzustną, zacznij od zadań, które ma wykonywać w gabinecie. Głowice i cenę porównuj dopiero potem. Lista poniżej porządkuje osiem kryteriów. Przy każdym stoi pytanie do dostawcy, bo karta produktu podaje mniej, niż potrzeba do decyzji. Modele i ceny porównasz w kategorii kamery wewnątrzustne.

1. Zadania. Zapytaj siebie, czy kamera ma tylko pokazywać i dokumentować, czy także wskazywać próchnicę. Od odpowiedzi zależy liczba głowic.
2. Obraz. Karta VistaCam iX HD podaje prawdziwą rozdzielczość HD, wbudowany filtr wyostrzający i bezstopniowy autofokus, ale nie podaje rozdzielczości w pikselach. Zapytaj o nią i obejrzyj zdjęcie zęba trzonowego na swoim monitorze.
3. Głowice. Zapytaj, które głowice wchodzą w cenę wersji, czy jest wśród nich Cam do zwykłych zdjęć i ile kosztuje dokupienie kolejnej.
4. Ergonomia. Karta opisuje smukłą, zaokrągloną głowicę z dostępem do trzonowców, górny i dolny przycisk oraz czujnik ruchu, który włącza i wyłącza kamerę. Zapytaj, czy możesz zrobić nią zdjęcie najdalszego zęba.
5. Higiena. Karta wymienia osłonki jednorazowe Dürr Dental. Zapytaj, ile kosztują i jak według instrukcji producenta dezynfekować rękojeść oraz głowicę.
6. Program i zapis zdjęć. Karta mówi o programie do przetwarzania obrazu Dürr Dental, ale nie podaje jego nazwy. Zapytaj o nazwę, licencję i to, czy zdjęcia trafiają do kartoteki pacjenta w Twoim programie gabinetowym.
7. Liczba stanowisk. Zapytaj, czy jedna kamera obsłuży kilka gabinetów i co dokładnie się odpina. Przy kamerze w unicie sprawdź, czy wchodzi w pakiet, czy jest opcją i ile kosztuje.
8. Serwis i szkolenie. Zapytaj, kto serwisuje kamerę po gwarancji, jak wygląda zastępstwo na czas naprawy i czy szkolenie obejmuje odczyt wyników z głowic Proof i Proxi.

Wersję kamery VistaCam iX HD wybierasz według głowic: Cam wystarcza do samego obrazu, Proof albo Proxi dodaje jedną funkcję wykrywania próchnicy, a wersja FULL daje wszystkie głowice. XDENTAL sprzedaje i serwisuje sprzęt marki Dürr Dental. Zestawienie nie jest rankingiem: żadna wersja nie jest lepsza sama w sobie.

Wszystkie cztery wersje stoją na jednej karcie produktu. Wersja FULL kosztuje o 2 000 zł brutto więcej niż wersja z jedną głowicą wykrywającą. Różnica między Cam i FULL to 4 090 zł brutto. Zanim ją zapłacisz, sprawdź, czy użyjesz drugiej funkcji wykrywania.

Dwie rzeczy sprawdź przed zamówieniem. Karta nie wymienia głowicy Cam przy wersjach Proof i Proxi, więc zapytaj, czy do nich należy. Dopiski w nazwach wersji na karcie (Proof z „wykrywaniem płytki nazębnej”, Proxi z „wykrywaniem próchnicy”) różnią się od opisów głowic na tej samej karcie, a tabela trzyma się opisów głowic.

Osobna kamera wewnątrzustna, jak VistaCam iX HD, jest odrębnym urządzeniem kupowanym niezależnie od unitu, a kamera zintegrowana z unitem, jak SiroCam, należy według kart Dentsply Sirona do pakietu albo opcji wyposażenia. Wybór zależy od liczby stanowisk i od tego, czy kupujesz nowy unit. Karty unitów Dentsply Sirona nie podają ceny kamery SiroCam osobno, więc kwotę ustalisz w ofercie unitu.

VistaCam iX opisuje karta produktu XDENTAL jako rozwiązanie wielostanowiskowe dzięki odpinaniu głowicy od rękojeści, a strona Dürr Dental mówi o odłączeniu systemu przy rękojeści. Zapytaj dostawcę, czy dotyczy to wersji iX HD Smart i co trzeba mieć na każdym stanowisku, na przykład gniazdo i ekran. Kamery SiroCam w unitach Dentsply Sirona opisują karty:

Gabinet, który ma już unity bez kamery, może kupić osobną. Gabinet, który wybiera unit Dentsply Sirona, sprawdza w jego ofercie pakiet albo opcję z kamerą i to, czy kamera jest w cenie unitu. W takim zestawie obraz trafia na monitor przy fotelu. Karty unitów nie opisują w SiroCam funkcji wykrywania próchnicy, więc jeśli zależy Ci na niej, zapytaj o nią wprost. Same unity opisuje artykuł o tym, jaki unit stomatologiczny kupić, a film Łukasza Kupiana o unicie AXANO ma rozdział „Kamera wewnątrzustna” od 5:14.

Do pracy kamera wewnątrzustna potrzebuje ekranu i programu do zapisu zdjęć, a na każdego pacjenta nowej osłonki higienicznej. Karta VistaCam iX HD podaje transmisję obrazu na żywo w HD z filtrem wyostrzającym, który ma dawać ostry obraz także na dużych monitorach. Program do przetwarzania obrazu pochodzi od Dürr Dental, a osłonki są jednorazowe.

Karta nie podaje złącza, wymagań komputera ani nazwy programu. Zapytaj o nie dostawcę i sprawdź, czy ekran stoi tam, gdzie pacjent może go zobaczyć. Ogólne wymagania instalacyjne sprzętu zbiera artykuł o wymaganiach technicznych sprzętu stomatologicznego.